Ứng xử với trẻ

Ứng xử với trẻ dễ nóng, hay hờn

• Trẻ thiếu khả năng kiềm chế khi ra đời sẽ phải chịu sự thua kém về thu nhập, địa vị xã hội so với trẻ bình thường.

>> Bốn kẻ thù của đôi mắt
>> Giúp bé mẫu giáo chơi mà học
>> Tình yêu 'nuôi' con lớn
>> Cha mẹ thờ ơ, con lơ ngơ
>> “Hổ phụ” hại “hổ tử”

Trong chuyện nuôi dạy con trẻ ngày nay thật lắm nỗi lo. Những sự lo lắng đó đã được thể hiện quá nhiều đối với sức khỏe, thể chất, dinh dưỡng cho bé. Và đã mới xuất hiện thêm một nỗi lo nữa: trẻ hay hờn dỗi, nóng nảy, ngày càng thể hiện sự thiếu kiểm soát cảm xúc bản thân.

“Con không được vòi thêm bánh kẹo nữa, ở nhà đã có nhiều quá rồi!” Mẹ vừa nạt xong, bé Linh, 5 tuổi (quận Phú Nhuận, TP HCM) bỗng khóc òa lên, lăn ra đất nằm ăn vạ giữa siêu thị, có dỗ dành cách mấy cũng không nín được.

Chị Lan, mẹ bé Linh cho biết, con gái chị lâu nay vốn được tiếng là ngoan ngoãn trong khu chung cư, gặp ai cũng lễ phép dạ thưa. Thế nhưng, khoảng hai tháng nay, bé dần có những biểu hiện thiếu kiềm chế cảm xúc, nhất là khi không được chiều chuộng như ý muốn.

“Những lúc như thế bé gào ré lên, có khi còn ném đồ chơi vào người bố mẹ. Ban đầu, mình chỉ cần ôm bé vào lòng và nựng thì bé sẽ ngoan trở lại. Không hiểu sao gần đây bé càng lúc càng bướng bỉnh và khó chiều. Đáp ứng yêu cầu của bé mãi cũng không xong, mà hễ không chiều bé là thể nào cũng có chuyện”, chị Lan kể.

Trẻ hay hờn, dễ nổi nóng khi lớn sẽ thiệt thòi hơn so với bạn bè. (Ảnh minh họa).

Chuyện càng lúc càng thêm nghiêm trọng, khi giữa tháng sáu vừa rồi, chị Lan được cô giáo chủ nhiệm lớp mầm non của bé Linh mời đến để trao đổi về vấn đề giữa bé và các bạn trong lớp. Theo lời cô giáo, trong giờ sinh hoạt cùng các bạn, không hiểu tranh giành đồ chơi thế nào, bé Linh đã ném khối rubic vào một bạn, khiến mặt bạn ấy bị chảy máu. Bị cô phê bình, bé òa lên khóc nức nở rồi dùng dằng xách cặp đòi tự đi về. “Nghe cô giáo kể mà mình bàng hoàng. Ban đầu chỉ nghĩ là do tính đua đòi thường thấy của trẻ nhỏ, có ai ngờ lại thành ra cơ sự như thế”, chị Lan buồn rầu nói.

Đối với chị Tuyết (quận Tân Bình, TP HCM), chuyện về cậu con trai 6 tuổi tên Huy của vợ chồng chị lại càng thêm phức tạp. Đang ở tuổi ăn tuổi lớn, so với nhiều bé trai khác, Huy tỏ ra khá đằm tính, ít vòi vĩnh bố mẹ. Mọi phát triển về thể chất lẫn tâm lý của Huy đều ở mức bình thường, duy chỉ có điều, những khi Huy tập trung suy nghĩ hay thực hiện một công việc gì, bé thường có thái độ cáu kỉnh, bực dọc.
“Một lần dùng cơm tối xong, cả nhà đang quây quần xem tivi thì nghe cái “rầm” ở phòng riêng của bé. Hoảng hốt, vợ chồng mình chạy ù sang thì thấy dưới sàn vung vãi những miếng xếp hình lego, còn bé thì đang ôm gối khóc rưng rức. Thì ra là mãi không xếp được hình mẫu trên sách, bé tức tối ném mạnh bộ đồ chơi xuống đất. Kể từ đó, mình thấy bé có vẻ hay bực bội, thậm chí khóc lóc mỗi khi không đạt được mục tiêu nào đó”, chị Tuyết lo lắng tâm sự.
Theo bộ chuẩn phát triển cho trẻ 5 tuổi được Bộ Giáo dục & Đào tạo công bố hồi tháng 7/2010, khả năng kiềm chế những cảm xúc tiêu cực là một trong những chỉ số quan trọng cho thấy trẻ có thể phát triển về mặt tình cảm và quan hệ xã hội hay không. Mới đây, một nghiên cứu theo dõi 1.000 trẻ em từ khi chào đời đến tuổi 30 của Đại học Duke (New Zealand) cũng đã chỉ ra, những trẻ thiếu khả năng kiềm chế cảm xúc khi đến tuổi trưởng thành sẽ mắc những sai lầm như hút thuốc, có thai trong lúc học phổ thông, bỏ học giữa chừng,… Ngoài ra, những đứa trẻ như thế khi ra đời sẽ phải chịu sự thua kém về thu nhập, địa vị xã hội so với các trẻ bình thường.
Tại những diễn đàn trực tuyến dành cho các bậc phụ huynh ở Việt Nam, những chủ đề xoay quanh hội chứng thiếu kiềm chế cảm xúc tiêu cực ở trẻ cũng nhận được đông đảo sự quan tâm của các ông bố bà mẹ, xen lẫn những ý kiến bàn luận trái chiều nhau. Ở một chủ đề bàn luận về vấn đề này, có người nhận định: “Bé còn tuổi đang lớn, việc tự do thể hiện cảm xúc là điều nên được khuyến khích. Cứ để bé thoái mải phát triển tâm lý, không nên áp đặt quá mức”. Trong khi đó, một số thành viên khác lại có ý kiến hoàn toàn ngược lại: “Đây không chỉ là vấn đề tâm lý thông thường, mà còn liên quan sâu sắc đến tính cách của trẻ. Nên uốn nắn trẻ ngay từ đầu, nếu cứ để như thế đến tuổi trưởng thành thì hậu quả khó mà hình dung nổi!”
Tiến sĩ Ngô Xuân Điệp, Trưởng Bộ môn Tâm lý học, ĐH KHXH&NV TP HCM cho biết, việc trẻ thiếu kiềm chế cảm xúc là một trong những vấn đề khá phổ biến hiện nay. Đa phần trẻ em ở thành phố, sinh ra trong bệnh viện rồi về nhà, do ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài, nên khả năng vận động của trẻ bị hạn chế, trẻ không có nhiều cơ hội trải nghiệm được bản thân, dẫn đến những ức chế nhất định trong tâm lý của trẻ.
“Hơn nữa, do nhiều bậc phụ huynh hiện nay có xu hướng ép trẻ làm nhiều thứ, từ chế độ ăn, chế độ ngủ, ép trẻ phải học quá sớm, quá nhiều, thậm chí còn ép trẻ luyện chữ đẹp,…mà chưa thực sự lắng nghe, tôn trọng sở thích của trẻ, dẫn đến việc trẻ chỉ biết nghe theo sự sắp xếp của bố mẹ mà thiếu sự sẻ chia, không tự do phát huy phát huy được bản thân, khi đó trẻ sẽ căng thẳng khi gặp một vấn đề nan giải, bức bối”, Tiến sĩ Ngô Xuân Điệp nhấn mạnh.
Ngoài ra, việc bố mẹ quá nuông chiều trẻ cũng là một trong những nguyên nhân gây nên việc trẻ không kiểm soát được cảm xúc. Do quen với việc được chiều chuộng nên khi một yêu cầu, đòi hỏi nào đó không được đáp ứng, trẻ cũng thường có biểu hiện vòi vĩnh bằng mọi cách.
Về lâu dài việc trẻ hay la hét, nóng tính, thiếu khả năng kiềm chế sẽ có những ảnh hưởng nguy hiểm đối với việc hình thành nhân cách sau này. Trẻ dễ thiếu kiên nhẫn trong cuộc sống, trong giải quyết công việc.
Khi trẻ đang có biểu hiện giận dữ, thiếu kiềm chế cảm xúc, cần phải lôi kéo trẻ sang các hoạt động khác. Đối với trẻ lớn cần nhẹ nhàng đặt những câu hỏi để trẻ ý thức được hành động của mình. Nên cho trẻ tiếp xúc với tivi dưới 2 tiếng mỗi ngày, thời gian tiếp xúc với bố mẹ mỗi ngày tối thiểu phải được 2 tiếng. Bên cạnh đó, giáo viên ở trường cũng cần phải đối xử công bằng với các trẻ. Bố mẹ nên lựa chọn hình thức giải trí phù hợp cho trẻ, hướng trẻ đến các trò chơi với hình thức chơi mà học, học mà chơi, đặc biệt là các trò chơi dân gian để trẻ tăng khả năng khám phá bản thân, tiến sĩ Điệp chia sẻ
(sưu tầm)

Tìm hiểu phương pháp học tiếng Anh

http://www.youtube.com/watch?v=-cedSKBjDOc&feature=related


http://www.youtube.com/watch?v=aQZFPqKYsoI&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=UyVBVXGuq3Q&feature=related

....
Tham khảo để học cho tốt heng!

DẠY KỸ NĂNG CHO TRẺ

Trẻ con ngày nay thành thạo nhiều kỹ năng 'khủng' như: lướt web nhoay nhoáy, ngoại ngữ làu làu… Nhưng nhiều trẻ lại thiếu những kỹ năng cần thiết.

Kỹ năng cho trẻ là điều bất kỳ bậc cha mẹ nào cũng quan tâm. Trẻ con ngày nay có nhiều kỹ năng 'kinh khủng' như: lướt web nhoay nhoáy, ngoại ngữ làu làu… Nhưng đôi khi lại thiếu những kỹ năng cần thiết giúp giao tiếp với những người xung quanh, đáp lại cảm xúc của chính mình hay thương lượng giải quyết xung đột để có thể xây dựng những mối quan hệ lâu dài và đạt được thành công trong học tập.

Khi một đứa trẻ nhỏ vật lộn để tự mặc quần – kể cả khi hai chân vào một ống – hoặc cố xúc thức ăn lên miệng mà không làm rơi vãi (quá nhiều) ra sàn nhà, bạn cảm thấy trong lòng dâng lên niềm tự hào: Con đang học cách tự làm mọi thứ! Và khi bé lớn hơn chút nữa, giải quyết được hết bài tập về nhà trong tình trạng không cuống quít hay không phải vì bị bắt ép, hoặc khi bé bày bạn cách cài thêm phần mềm vào chiếc PDA mới của mình, bạn muốn khóc vì biết ơn.

Trẻ con ngày nay có nhiều kỹ năng, nhưng thế là đã đủ giúp chúng chiến thắng trong cuộc sống? (Ảnh: Inmagine)

Dạy kỹ năng sống cho trẻ sẽ giúp trẻ vững vàng hơn trong cuộc sống. Dưới đây là 5 kỹ năng mà bậc phụ huynh nào cũng cần dạy con.

Kỹ năng 1 – Học cách… thua

Không mẹ nào muốn con mình thua cuộc, chẳng giỏi thứ gì, nhưng chắc chắn cũng không muốn con hiếu thắng ganh đua đến mức chả ai chơi cùng, khó hòa nhập với xã hội. Học cách thua theo đúng nghĩa đen, kiểm soát được và sau đó phục hồi trở lại là điều rất quan trọng để đạt được hạnh phúc. Hãy nghĩ mà xem: dạy con cách thua dần dần sẽ giúp bạn tránh được cảnh bé sinh thói muốn gì được nấy, gào khóc hờn dỗi vì món gì đó mà quả thật bạn không thể cho bé.

Với trẻ nhỏ: Bố mẹ hãy là một hình mẫu biết chấp nhận thua cuộc bằng cách nói những điều như “Ôi, con thắng đứt mẹ rồi! Vui thật con nhỉ. Mình chơi lại nhé.” Bạn có thể nhường nhịn cho bé con đang tuổi mẫu giáo của mình thắng nhiều lần, nhưng sau đó hãy dần dần giảm bớt đi – đó là lời khuyên của Tiến sĩ Erika Rich, một nhà tâm lý học trẻ em ở Los Angeles. Khi bạn thắng, hãy bảo với con rằng, “Lần này mẹ thắng rồi, nhưng con đã cố gắng hay lắm.” Nếu bé có vẻ khó chịu, hãy giải thích rằng không ai muốn thua cuộc cả, nhưng thắng thua là điều thường tình xảy ra khi chơi, và người duy nhất thật sự thua cuộc là người đã không hề cố gắng.

Theo Tiến sĩ Rich thì: “Bắt đầu từ khoảng 5 tuổi, bạn không nên ‘nhường’ cho con thắng suốt nữa. Đã đến lúc bạn dạy bé trải nghiệm là người thua, kể cả khi điều đó có nghĩa là một trận làm giặc làm giã đi nữa.” Có thể sẽ phải mất không ít thời gian, nhưng nhất định rồi con bạn sẽ hiểu được vấn đề.

Với những bé lớn hơn: Lên 8 tuổi, hầu hết trẻ đã có nhiều tiến bộ trong việc chấp nhận thắng và thua. Tuy vậy một số trẻ vẫn không như vậy do ở tuổi đi học – giống như nhiều người trưởng thành – các bé có thể trở nên tập trung vào kết quả của một quá trình (được ngồi cạnh một người bạn, được là người đầu tiên vào đội tuyển, có điểm cao nhất…) dẫn đến việc chúng không còn cảm thấy niềm vui khi thực hiện công việc hay tham gia trò chơi nữa – đó là ý kiến của Tiến sĩ Pam Schiller.

Mẹo ở đây là giúp bé rời mắt khỏi giải thưởng. Nếu đội của con để thua một trận đá bóng chẳng hạn, hãy nói rằng, “Đội của các con không thắng trận này, nhưng con có thích ra chơi với các bạn khác trong đội chứ? Con có thích lúc các bố mẹ cổ vũ cho con không? Con có thích được đá bóng trên sân rộng thế không?…” Mục đích của những câu hỏi này, tiến sĩ Schiller nhấn mạnh, là “giúp trẻ thoát khỏi suy nghĩ rằng nếu chúng không thắng được thì trò chơi chẳng có gì là vui thú cả.”

Kỹ năng 2 – Học cách hòa nhập

Dạy con tìm "lối vào" một tập thể đông vui (Ảnh: Inmagine)

Bạn không muốn con mình suốt ngày lê la theo bạn bè, nhưng biết cách tham gia vào một hoạt động hay một tập thể thay vì ngồi ngoài và nhìn là một kỹ năng rất cần thiết cho tương lai của bé. Trong mọi mặt cuộc sống, bé rồi cũng sẽ phải cùng sinh hoạt, làm việc trong tập thể – mà tập thể ấy thường có cả những người mà tự bản thân bé sẽ không chọn ngay từ đầu. Biết cách đàm phán với những ý tưởng khác nhau, hiểu được rằng những người khác cũng có vai trò đóng góp quan trọng, biết gắn kết mọi người lại với nhau… đó là những yếu tố cơ bản để giúp con thành công và thành… lãnh đạo.

Với trẻ nhỏ: Theo Tiến sĩ tâm lý trẻ nhỏ Lawrence E. Shapiro, việc đầu tiên bạn có thể phải dạy con là nhận biết “lối vào” nhóm. Không có kỹ năng này, bé có thể sẽ cố nói chuyện với cả nhóm; hãy hình dung cảnh một đứa trẻ đứng bên ngoài vòng tròn, lên tiếng với không một ai cụ thể rằng “Cho tớ chơi với?” và chả ai nghe bé nói cả. Thay vào đó, bạn hãy dạy con chọn ra một đứa trẻ có những biểu hiện thân thiện – có thể đứa trẻ thân thiện kia sẽ nhìn con, mỉm cười và ra hiệu cho bé lại chỗ mình hoặc có những tín hiệu cơ thể tích cực. Giải thích cho con rằng: “Nếu có một đứa trẻ quay về phía con, chứ không phải quay lưng lại, đó chính là người bạn mà con có thể làm quen trước tiên.”

Với những bé lớn hơn: Những bé đã đi học thường có xu hướng suy nghĩ rạch ròi, hoặc trắng hoặc đen. Nếu con bạn nói rằng, “Chẳng có ai thích con cả,” hãy giúp con tập trung vào những đứa trẻ có thích bé. Có thể bé chỉ đang cần bố mẹ giúp tìm đúng nhóm để tham gia vào hơn là giúp bé gõ ngay vào những cánh cửa đang đóng. “Điều bố mẹ không nhận ra đó là trẻ thường hòa thuận và chơi vui với những đứa trẻ giống mình,” Tiến sĩ Shapiro nói. Nếu con bạn là một đứa trẻ rụt rè, hay ngượng, hãy kết cặp cho con với những đứa trẻ rụt rè khác; nếu con bạn mê Star Wars, hãy cho con kết bạn với những đứa trẻ khác cũng thích Star Wars. Những kỹ năng tình bạn được tiếp thu thông qua thực hành, và bạn có thể giúp con tìm ra đúng đối tượng để thực hành.

Kỹ năng 3 – Học cách… đóng kịch

Học cách “diễn” tức là hiểu được những cảm xúc nào nên thể hiện ra và những cảm xúc nào tốt nhất nên tạm giữ lại, hay còn có nghĩa là học cách đôi khi bớt thành thật đi một chút vì cảm xúc của người khác. Chẳng hạn như dạy con dù thất vọng vì không nhận được món quà là trò Wii yêu thích thì vẫn biết đáp lại người bà tốt bụng của mình rằng, “Cháu cám ơn ạ, đôi tất này chắc là ấm lắm.” Như thế gọi là lịch sự! Nguyên tắc này cũng được áp dụng trong nhiều trường hợp khác, và cả với các bạn cùng trang lứa.

Với trẻ nhỏ: Ở tuổi này, học cách tỏ ra lịch sự (hay nói cách khác là “làm giả” cảm xúc thật của mình) đồng nghĩa với học cách tự kiểm soát. Bạn có thể giúp bé không hét lên rằng “Nhưng cháu không thíchhhhh quà là tất,” bằng cách cho con những chỉ dẫn cụ thể, rõ ràng. Nói rằng “Bất cứ khi nào con nhận được quà tặng từ người khác, mẹ muốn con hãy ‘cám ơn,’ kể cả có không thích đi chăng nữa,” là một chỉ dẫn rõ ràng. Còn nói “Hãy ngoan ngoãn/ lịch sự/ dễ thương với bà?” Chỉ dẫn này không rõ ràng cho lắm.

Tất nhiên bạn đừng dạy con “đổi trắng thay đen” nhưng hãy dạy con cách nhìn vào mặt tích cực của vấn đề. Sau đó, hãy giải thích cho con lý do vì sao việc kiềm chế cảm xúc của con lại quan trọng (“Bà đã rất cố gắng để tìm chọn quà cho con.”).

Với những bé lớn hơn: Giải thích vì sao “đóng kịch” một chút lại có thể có lợi cho bé. Ví dụ, “Ai cũng có những lúc bị trêu chọc, nhưng nếu con không để cho người trêu chọc và bắt nạt biết đã nắm được thóp con, thì người đó sẽ ngừng lại. Thay vì cho thấy con lo lắng, buồn bã hay giận dữ, con hãy tỏ ra không quan tâm và bỏ đi.”

Theo Tiến sĩ Shapiro, điều quan trọng ở tuổi này là giúp bé phân biệt được giữa lời nói dối vô hại vì những lý do tốt và những lời nói dối sai trái. Khi một đứa trẻ được hỏi “Tóc mình trông có đẹp không?” thì câu trả lời “Xấu hoắc!” sẽ khiến người hỏi bị tổn thương. Câu trả lời tránh đi “Đẹp đấy, nhưng tớ thích cậu buộc tóc hơn” lịch sự và có thiện ý hơn nhiều. Nhưng với câu hỏi “Con đã làm xong bài tập chưa?” thì câu trả lời “có” trong khi thật ra là bé chưa làm là dối trá – và bạn không thể nhập nhằng cho qua chuyện như thế.

Kỹ năng 4 – Học cách khẳng định “quyền lực”

Người ta vẫn nói, có một đứa con ngoan ngoãn, biết nghe lời, gọi dạ bảo vâng là bạn đang có phúc lớn. Nhưng một đứa trẻ biết đặt câu hỏi về “quyền lực” – và cao hơn nữa là biết xoay sở để làm điều đó một cách thuyết phục, hiệu quả mà vẫn không làm mất lòng người khác – là đứa trẻ biết tự chuẩn bị cho tương lai lâu dài của mình.

Con nên biết mình mong muốn điều gì, biết vì mình... (Ảnh: Inmagine)

Với trẻ nhỏ: Đừng vội đòi hỏi sự kiềm chế và lịch sự khi bé khẳng định quyền của mình, vì (có lẽ bạn cũng hiểu) trẻ con mẫu giáo chưa thể kiểm soát được thành thạo cảm xúc. Thay vào đó, hãy từ từ dạy con cách hỏi xin thứ gì đó một cách lễ phép và lịch sự. Và bạn cũng hãy nói đồng ý bất cứ khi nào có thể. Tất nhiên, sự thoải mái này áp dụng cho những điều vô thưởng vô phạt, không có ảnh hưởng gì nhiều chứ không có nghĩa lúc nào bạn cũng phải đồng ý cho con ăn kẹo hoặc mua đồ chơi mới đắt tiền. Phương pháp này sẽ giúp bạn tiết kiệm năng lượng cho khi thật sự cần phải nhấn mạnh vào lời nói “không”; và nó cũng giúp con hiểu rằng bé sẽ được quyết định mặc áo phông hình con ếch thay vì hình con khủng long khi bé hỏi một cách lịch sự chứ không đành hanh vô lối.

Với những bé lớn hơn: Khi… đàm phán và thương lượng với con, bạn hãy dùng những cụm từ như “Mẹ có ý này…,” “Hay là…,” hoặc “Nếu mình thử… thì sao,” để khuyến khích con cũng làm như vậy về sau. Làm như vậy là bạn đang dạy cho con những cách nói phù hợp để chen vào suy nghĩ của người khác mà không gây mất lòng. Một số đứa trẻ không biết mình có và cần đặt ra những câu hỏi, cũng có khi chúng quá sợ đặt câu hỏi cho bố mẹ hay thầy cô; vậy nên hãy tránh thái độ áp đặt con bất cứ khi nào có thể, kể cả khi sau đó bạn không chấp nhận yêu cầu của bé.

Chẳng hạn như không đời nào bạn cho con đi xem bộ phim vớ vẩn nào đó thay vì về thăm ông bà như đã hẹn trước. Nhưng nói rằng: “Mẹ đã bảo không được, đừng có mà mè nheo nữa!” sẽ không làm con cảm thấy phục, và cũng không khuyến khích con đàng hoàng nêu yêu cầu của mình sau đó nữa. Hãy thử nói với con rằng: “Nào, con đã hứa về thăm bà hôm nay rồi mà. Nếu con hỏi lúc mình không có kế hoạch gì thì mẹ mới có thể nghĩ đến chuyện đi xem phim được chứ.” Hoặc nếu có điều kiện, bạn có thể bảo con nhờ bà dắt đi để hai bà cháu có thời gian riêng bên nhau.

Kỹ năng 5 – Học cách đấu tranh cho lẽ phải

Làm người bảo vệ cho ai đó ở vị trí thấp hơn mình là một điều vô cùng đáng sợ – có cảm giác như thể sự tồn tại xã hội của chính bạn cũng bị đe dọa – và đó là lý do vì sao hầu như tất cả mọi đứa trẻ đều cần nhiều sự giúp đỡ để thực hiện điều này. Để có cả sự tự tin và những chuẩn mực đạo đức để từ chối tham gia vào việc trêu chọc, bắt nạt – hoặc tốt hơn nữa là đứng lên bênh vực và bảo vệ người khác – đòi hỏi nhiều kỹ năng khác nhau: đồng cảm (hiểu được rằng “nạn nhân” đang cảm thấy tổn thương), khả năng chiến thuật (để vạch kế hoạch hành động), cũng như sự hiểu biết để phán đoán những đứa trẻ khác sẽ làm gì.

... và con cũng nên biết mình vì người khác (Ảnh: Inmagine)

Với trẻ nhỏ: Trẻ mầm non tập trung vào những quy tắc – chúng biết rằng việc trêu ghẹo, bắt nạt nhau là không tốt – nên chúng sẽ nói lại cho bạn biết nếu việc đó xảy ra. Và khi đó, bạn hãy nhấn mạnh vào sự cảm thông cơ bản: “Thật tốt là con đã kể cho mẹ nghe, chắc chắn con thấy buồn nếu bị ai đó gọi là dốt, đúng không nào?” Việc này sẽ giúp con nhận biết được những cảm xúc và muốn bảo vệ người khác khỏi bị tổn thương. Còn nếu con bạn là đứa trẻ đã trêu chọc hay bắt nạt người khác, hãy dựng lại khung cảnh – “Nếu ai đó làm thế với con thì sao? Con nghĩ mình sẽ cảm thấy thế nào?” – như vậy, bé cũng sẽ hiểu được và quen thuộc hơn với sự cảm thông đối với người khác.

Những sự thực hành đơn giản và thường xuyên như vậy giúp bé đặt mình vào hoàn cảnh của người khác (“Con nghĩ Isabel cảm thấy thế nào khi Olivia không cho bạn ấy chơi cùng?”), là chìa khóa giúp con bạn phát triển sự cảm thông.

Với những bé lớn hơn: Càng lớn, con người ta càng phức tạp và đòi hỏi cách ứng xử tinh vi hơn. Các bé giờ đã có bạn thân hay các nhóm mà chúng cảm thấy cần phải trung thành. Thêm nữa, sau khi bé đã qua 6-7 tuổi thì việc chạy đi mách hay tìm sự giúp đỡ từ bố mẹ hay thầy cô không còn là việc đương nhiên hay đáng tự hào nữa. Đó là lý do vì sao việc dạy con phương pháp đối phó với suy nghĩ kiểu áp đặt nhóm là rất quan trọng. Hãy bắt đầu bằng việc cùng con xem xét về những tình huống giả định, sau đó cùng đưa ra ý kiến cho tình huống tương tự nếu có xảy ra trong tương lai. Bạn hãy gợi ý những kiểu phản ứng mà bạn cảm thấy hợp với con, và tạo điều kiện cho bé nói ra những ý kiến khác.

Chẳng hạn như trong trường hợp con có người bạn bị trêu chọc, con có thể tạo ra sự phân tâm nhằm dời sự tập trung khỏi người đang bị “tấn công”, hoặc rủ người bạn bị trêu chọc cùng chơi với mình trò gì đó tách khỏi nhóm, đứng ra bênh vực bạn hoặc sau đó an ủi bạn… Khuyến khích con nói những lời như “Mình nghe thấy những điều bạn nói với Kira hôm qua, và mình nghĩ thế là không hay lắm. Mình không muốn chơi với những người hành động như vậy.” Tùy theo môi trường, tùy theo con người mà cách xử lý có thể khác nhau, bạn càng trao đổi kỹ càng và thoải mái với con về vấn đề này, bé càng có nhiều sự lựa chọn cho mình.

6 bí kíp khiến “ổi ương” biết lắng nghe

Làm thế nào để có thể đối thoại với lũ nhóc tuổi teen và hơn nữa, để chúng chịu nghe lời cha mẹ?

Khuyên bảo những “ổi ương” đang thích tỏ ra độc lập chẳng hề đơn giản. Thái độ không thích phụ thuộc của chúng giống như một rào cản ngáng trở mối quan hệ giữa cha mẹ với con cái. Tuy nhiên, hơn bao giờ hết chính ở độ tuổi này trẻ đang rất cần có sự giúp đỡ, định hướng của cha mẹ. Lúc này, trẻ đang phải đối diện với nhiều điều mới mẻ, khó khăn liên quan đến tình bạn bè, tình yêu và nhiều mối quan hệ khác. Bởi vậy những lời khuyên đúng đắn của cha mẹ là rất cần  thiết. Vấn đề là làm thế nào để những lời khuyên ấy không vào tai này, ra tai nọ mà thôi.

Dưới đây là mấy nguyên tắc giúp bạn có thể nói chuyện hiệu quả với đứa con ở tuổi “ổi ương”: 

1. Hãy trò chuyện với tâm thế bình tĩnh, không cáu giận, tránh đi vào phê phán hay làm tổn thương con. Chẳng hạn, thay vì mắng con thiếu lễ độ với bác hàng xóm, hãy tỉ tê với con rằng con thử đặt mình vào địa vị của bác ấy, đang mệt mà lại phải nghe tiếng nhạc ầm ĩ thì bác ấy rất dễ cáu…

Nói chung, khi con đã lãnh hậu quả do cách ứng xử của mình, bạn không cần phê phán thêm nữa mà chỉ cần giúp con biết nhìn lại hành vi. Khi đã được bạn định hướng, con sẽ suy ngẫm, rút kinh nghiệm rồi tự có quyết định đúng đắn hơn. Nên nhớ được tự quyết định đối với teen là rất quan trọng.

2. Hãy nói chuyện một cách rõ ràng, ngắn gọn, bởi những cuộc trò chuyện mông lung, “dây cà dây muống” sẽ khiến con… ù tai và ức chế. Xin nhớ thêm là đừng bao giờ “tua đi tua lại” một “bài”, nếu không, kết quả cuộc trò chuyện của bạn với con sẽ bằng zero.

3. Nói đúng lúc. Hãy chọn thời điểm con dễ lắng nghe nhất - có thể là trước khi đi ngủ, trong lúc hai mẹ con cùng làm việc nhà hay đang nghỉ ngơi sau giờ ăn... Nếu đề tài có vẻ gay cấn thì nên đợi đến lúc cả hai thật bình tâm mới nói. Nỗi bực tức thường “đầu độc” suy nghĩ của ta, hơn nữa thời gian sẽ khiến ta nhìn nhận sự việc một cách khách quan hơn, từ đó có thể dẫn dắt cuộc trò chuyện khôn ngoan hơn.

4. Nói đúng chỗ. Đừng khuyên răn nhắc nhở con trước mặt người khác. Bận bịu với cảm giác khó chịu vì mất thể diện, con sẽ chẳng thể thấm nhuần nội dung mà bạn muốn truyền đạt.

5. Hãy cho con có quyền cân nhắc. Cứ thảo luận với con các phương án khác nhau, nhưng nếu con khăng khăng chọn phương án không mấy khả thi (thích ngủ dậy trễ hơn và cam đoan rằng vẫn kịp để đến trường!) thì cứ để con thử. Đôi khi cần để con sai lầm thì con mới… nhớ đời. Khi đã nếm mùi thất bại con sẽ phải tự thay đổi.

6. “Cài cắm” những lời khuyên của bạn vào trong những câu chuyện vu vơ hàng ngày, khi đó cơ hội được con lắng nghe sẽ tăng lên gấp bội.

Theo Diễm

Đẹp

Rô bốt dế mèn của cậu bé dân tộc Thái 8 tuổi

(Dân trí) - Là một trong 5 gương mặt trẻ nhất và giành giải Nhất cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc năm 2011, em Lò Văn Cường được Bộ GD-ĐT tặng bằng khen, TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu Tuổi trẻ sáng tạo cùng giải thưởng 7 triệu đồng.

Mới đây, ngày 19/11 vừa qua, cậu học trò lớp 3 Trường Tiểu học xã Hoằng Trạch (huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa) được ông Trịnh Văn Chiến, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, ký Quyết định tặng Bằng khen cho em kèm theo đó là số tiền thưởng 3,5 triệu đồng.

 

Cậu bé thích tìm tòi

Em Lò Văn Cường sinh năm 2003, là người dân tộc Thái, ở bản Xộp Huối, xã Na Mèo, huyện vùng cao Quan Sơn (Thanh Hóa). Hiện Cường sống tại nhà ông bà ngoại ở xóm 5, xã Hoằng Trạch, huyện miền biển Hoằng Hóa (Thanh Hóa). Ngay từ nhỏ, Cường đã tỏ ra thông minh, ham chơi, thích tìm tòi khám phá. Em rất thích chơi các đồ chơi điện tử như xe máy, ô tô, xe tăng… mang tính tự động hóa.

Năm nay 8 tuổi, cậu bé người dân tộc Thái Lò Văn Cường giành giải nhất cuộc thi "Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 7, năm 2011.

Chị Mai Thị Lan - mẹ em Cường cho biết: “Ngay từ bé cháu nó ham chơi lắm, suốt ngày cháu cứ quẩn quanh bên đống đồ chơi điện tử. Đồ chơi tôi mua buổi sáng thì chiều cháu nó đã tháo tanh bành, hỏi cháu chỉ hồn nhiên trả lời Tháo ra để lấy cái cho con lắp lại chứ. Rồi cháu lại lắp hoàn chỉnh như lúc ban đầu”.
Với bản chất của cậu bé ham chơi, thích tìm tòi khám phá, Cường đều tháo tung các đồ điện sử dụng trong gia đình để…nghịch.
Cường ở cùng với ông bà ngoại, có người chú mở quán bán và sửa đồ điện dân dụng. Vậy là khi chú sửa đồ, Cường ra xem và cũng bắt đầu tập nối, ghép những đồ vật đơn giản. Sau mỗi buổi học về, em lại loay hoay với đống đồ điện, nhiều hôm Cường còn quên cả ăn cứ ngồi vùi đầu nghịch đống đồ điện tử. Kể cả vào các dịp hè, ngày nghỉ, cả ngày Cường chỉ ngồi nghịch bên đống đồ điện của người chú.

Bắt chước chú, Cường nối những cái đơn giản rồi dần dần em tiếp cận đến những cái phức tạp hơn như: nối dây điện, gép các bộ phận rời với nhau thành một khối hoàn chỉnh.

Hàng ngày Cường tìm thú vui nơi đống đồ điện tử của người chú.

Sáng tạo rô bốt dế mèn

Một lần Cường đang nghịch trong đống đồ điện cũ nát của chú thì bố Cường xuống nhà ông bà ngoại chơi, bị hỏng điện thoại di động phải tháo ra sửa nhưng không được. Cường đã xin lại bộ phận rung trên điện thoại của bố để chơi. Và không biết từ khi nào, trong đầu Cường có ý tưởng bằng bộ phận rung của điện thoại thì có thể gắn nó vào một đồ vật khác như vậy sẽ làm đồ vật đó rung theo và nó có thể làm cho đồ vật đó chạy khi có dòng điện đi qua.

Dịp hè năm lớp 2, khi có nhiều thời gian hơn, Cường đã bắt tay vào thực hiện ý tưởng của mình. Sau một thời gian tìm tòi, Cường nghĩ có thể sử dụng chế độ rung của điên thoại để làm ra những chú dế mèn có thể chạy, đấu sức với nhau trong một mê cung như một trò chơi chọi dế.
Dụng cụ để chế tạo một rô bốt dế mèn rất đơn giản. Cường đã tận dụng bộ phận rung điện thoại sẵn có của mình, chuẩn bị băng dính hai mặt, đầu bàn chải đánh răng và một cục pin nhỏ là có thể làm được một rô bốt dế mèn.
Cách làm của Cường là lấy băng dính hai mặt dính lên mặt trên của đầu bàn chải, tiếp đến hàn hai dây đồng vào hai cực của chế độ rung điện thoại, rồi đặt bộ phận rung điện thoại lên trên mặt băng dính vừa dán vào đầu bàn chải, dán tiếp một lượt băng dính lên trên, lúc này cho hai cực của cục pin vào hai dây đồng của động cơ rung là rô bốt dế mèn có thể rung lên và chạy được.

Cường mô phỏng lại mô hình mê cung rô bốt dế mèn cho các bạn cùng lớp xem.

Để dễ dàng phân biệt các chú dế với nhau khi chơi, Cường cho sơn lên mỗi chú rô bốt một mầu khác nhau. Đồ chơi này có thể chơi theo nhóm, từ lứa tuổi mẫu giáo tới lớn hơn đều có thể chơi được. Để cho rô bốt dễ chạy hơn, Cường đã sáng kiến ra một mặt nhãn có các hướng chạy khác theo kiểu mê cung, và cũng từ đây em lấy tên “Mê cung Rôbốt dế mèn”.
Rô bốt dế mèn tuy đơn giản dễ làm, nhưng với khả năng của một cậu bé mới lên lớp 3, Cường đã gặp một số khó khăn. Cường tâm sự: “Cách làm rất đơn giản nhưng khi hàn hai dây đồng vào bộ phận rung điện thoại, em không hàn được mà phải nhờ chú, hay khi làm mê cung cho rô bốt dế chạy em lại phải nhờ đến ông ngoại vì khi làm mê cung đường chạy của dế chạy nhiều đoạn gấp khúc rất khó làm”.
Được sự giúp đỡ của ông ngoại và người chú, cuối cùng Cường đã làm được con rô bốt dế mèn. Sau khi hoàn thành, Cường đã gửi mô hình “Mê cung Rôbốt dế mèn” lên Hội Khoa học và kỹ thuật để tham gia cuộc thi “Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc” lần thứ 7, năm 2011.
Niềm vui đến với Cường khi sản phẩm của em đoạt giải nhất cuộc thi, được Bộ GD-ĐTo tặng bằng khen, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu Tuổi trẻ sáng tạo cùng giải thưởng 7 triệu đồng.
Cô Hoàng Thị Hạnh, giáo viên chủ nhiệm em Cường, cho biết: “Ở lớp, em Cường là một học sinh sôi nổi, hay tìm tòi trong học tập. Học lực của Cường luôn xếp loại khá, dẫn đầu trong lớp về thành tích học tập. Nhà trường rất bất ngờ khi nhận giấy báo em Cường được giải nhất cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 7. Khi tham gia cuộc thi, em không hề nói gì với nhà trường nên nhà trường cũng không giúp gì được cho em”.
Khi được hỏi ước mơ của mình, cậu học sinh học lớp 3 nở nụ cười hồn nhiên: “Ước mơ của em là sẽ chế tạo ra một máy bay tự động loại nhỏ có khả năng thả bom và bắn súng tự động”.
Hoàng Văn - Duy Tuyên

Thủ khoa ĐH ngoại ngữ chia sẻ bí quyết học tiếng Anh

Với phương pháp học tập khoa học, sáng tạo cùng lúc Hải Hà học 2 chuyên ngành của ĐH Quốc gia Hà Nội (khoa Sư phạm tiếng Anh và khoa Luật) và ở chuyên ngành nào Hà cũng đứng đầu. Chia sẻ bí quyết của mình, Hải Hà vui vẻ cho biết: "Chính vì cùng lúc học 2 chương trình nên em không có nhiều thời gian, trên lớp thì phải chú ý nghe giảng để nhớ được bài luôn và bài tập ngày nào về nhà phải làm ngay ngày đó. Em học không nhiều lắm, nhưng khi học thì rất tập trung".

Học tiếng Anh mọi lúc mọi nơi

Cũng theo Hải Hà, để đạt được kết quả cao trong học tập cần có động lực đúng đắn và mục tiêu rõ ràng, nếu học vì điểm hoặc học để đối phó thì chỉ được mục tiêu trước mắt. Bên cạnh đó, để thành công trong lĩnh vực nào cũng cần sự kiên trì, bền bỉ và đam mê.

"Với mỗi môn học quan trọng nhất phải có sự đam mê, mình có yêu thích nó thì mới kiên trì, tìm tòi. Khi học tiếng Anh, em thường cố gắng tạo ra môi trường tiếng Anh xung quanh mình. Ngay cả khi đi tình nguyện, em cũng tìm những chỗ có sử dụng tiếng Anh để phiên dịch, rồi đi phục vụ ở các quán ăn có khách nước ngoài, xem các kênh nước ngoài, nhắn tin cho bạn bè thân em cũng nhắn bằng tiếng Anh,  viết nhật ký cũng bằng tiếng Anh, rồi học trên Youtube... Em học tiếng Anh bất kỳ chỗ nào, lúc nào để có thể nói và vận dụng những thứ mình đã học, cách này giúp em nhớ lâu hơn", cô bạn thủ khoa chia sẻ.

Hải Hà còn cho biết, khi học từ mới nên viết ra giấy, một mặt ghi tiếng Anh, một mặt chú thích tiếng Việt, đi đâu cũng mang đi lúc nào nghĩ đến lấy ra xem lại (như đi trên xe buýt, hoặc trong khi phải đợi chờ một việc gì…). Buổi tối trước khi đi ngủ nên nghe đọc truyện bằng tiếng Anh, có hiểu hay không không quan trọng, nghe cho quen để học cách nhấn,… tích dần vốn từ và cách phát âm cho mình.

http://dantri.com.vn/c25/s181-512687/thu-khoa-dh-ngoai-ngu-chia-se-bi-quyet-hoc-tieng-anh.htm

Nguyễn Bình

“Tiểu thuyết gia” 10 tuổi thông minh và hóm hỉnh

Buổi giao lưu với “tiểu thuyết gia” 10 tuổi Nguyễn Bình tại buổi ra mắt tập sách Cuộc chiến với hành tinh Fantom đã đưa khách mời đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác vì những câu trả lời vô cùng hóm hỉnh và thông minh của tác giả nhí này.
 >>  Cậu bé 10 tuổi mê viết tiểu thuyết

Cậu bé Nguyễn Bình trả lời tại buổi giao lưu bên cạnh bố mẹ sáng 20/11 tại TPHCM.

Bất ngờ vì sự chuyên nghiệp

Thấy ống kính hướng về mình là chạy tọt ra phía sau để… trốn nhưng cậu bé Nguyễn Bình (hiện học lớp 5, Trường Tiểu học Nghĩa Tân, Q. Cầu Giấy, Hà Nội) lại rất tự tin và hào hứng khi trả lời những câu hỏi về cách chọn nhân vật, hoàn cảnh, tình tiết trong cuốn sách vừa xuất bản của em mang tên Cuộc chiến với hành tinh Fantom.

Lý giải về việc các nhân vật trong truyện đều là người Mỹ và lấy bối cảnh tại Mỹ, Nguyễn Bình cho biết đây là đất nước có nền khoa học công nghệ phát triển cao, thích hợp với dạng truyện viễn tưởng. Hơn nữa, trẻ em Mỹ rất tự lập nên họ có thể một mình lênh đênh trên thuyền hay trên một hòn đảo mà không cần đến sự trợ giúp của bố mẹ.

Có người thắc mắc tại sao các nhân vật trong truyện hầu hết đều 10 tuổi, Nguyễn Bình lý luận hệt như một tiểu thuyết gia lâu năm: “Cháu chọn 10 tuổi vì đây là lứa tuổi của cháu. Chọn hơn tuổi thì cháu sẽ rất khó khăn trong việc nắm bắt tâm lý của nhân vật”.

Khi được hỏi vì sao chọn bối cảnh câu chuyện vào năm 2015, cậu bé hồn nhiên giải thích: “Vì chọn mốc thời gian xa quá sẽ khó tưởng tượng bối cảnh, còn nếu chọn vào năm 2013, 2014 thì nhỡ đến lúc đó cháu mới viết xong tiểu thuyết này thì người ta lại nói truyện cháu không đúng với sự thật thì sao?”.

Tác giả 10 tuổi Nguyễn Bình trả lời tại buổi giao lưu.

Cậu bé Nguyễn Bình nhiệt tình ký tặng sách cho độc giả lớn tuổi.

Những câu trả lời hồn nhiên nhưng không kém phần “có lý” của Nguyễn Bình đã dễ dàng thuyết phục được những người lớn có mặt tại buổi giao lưu. Ông Phạm Sỹ Sáu (Nhà xuất bản Trẻ), người biên tập bộ tiểu thuyết này, cho biết khi mới nhận được tập bản thảo của Nguyễn Bình, ông đã rất bất ngờ khi một cậu bé chỉ mới 10 tuổi lại viết tiếng Việt chuẩn như vậy. Ngay khi đọc xong bản thảo Cuộc chiến với hành tinh Fantom, ông đã liên hệ ngay với gia đình để bàn bạc việc xuất bản cuốn tiểu thuyết này.

Ông cũng khen ngợi sự chuyên nghiệp của tiểu thuyết gia nhỏ tuổi này. Chính Nguyễn Bình đã yêu cầu nhà xuất bản gửi bìa minh họa cho em xem trước. Sau khi xem xong 18 hình minh họa, Nguyễn Bình đã yêu cầu họa sĩ làm nhạt tóc nhân vật đi vì trong tưởng tượng của em, nhận vật có tóc màu hung chứ không phải màu đen.

Logo “Không chỉ Trái đất mới có sự sống” trên quyển sách do chính Nguyễn Bình tự thiết kế. “Đây là câu chuyện dạng viễn tưởng, với lại mới đây cũng có một số phát hiện về dấu hiệu của sự sống ở các hành tinh khác nên cháu kết luận không chỉ có Trái đất mới có sự sống” - Nguyễn Bình giải thích.

Không hoang tưởng con mình là thần đồng

Ngoài sự khâm phục dành cho Nguyễn Bình, nhiều người còn rất tò mò về cách nuôi dạy con của ông bà Nguyễn Hòa và Nguyễn Thị Oanh, bố mẹ của cháu.

Trả lời những thắc mắc này, ông Nguyễn Hòa cho biết không thể dùng những quy tắc của thế hệ trước để áp đặt vào cháu. “Chúng tôi vẫn thường nói với cháu rằng mỗi người có 1 ổ khóa trong cuộc đời, bố mẹ không thể mở khóa thay con mà chỉ có thể giúp con mở khóa dễ dàng hơn”.

Từ nhỏ, Nguyễn Bình đã tỏ ra thông minh hơn những đứa trẻ khác. 3 tuổi đã biết sử dụng máy tính. 5 tuổi đã có hộp mail riêng. Ngoài ra em còn biết đọc, biết viết từ khá sớm. Mặc dù nhận ra những khả năng khác thường của con nhưng gia đình vẫn tạo điều kiện cho con phát triển bình thường và đặc biệt là “không hoang tưởng về những khả năng của con”.

Nguyễn Bình với chồng sách vừa “tậu” được khi đến TP.HCM.

Ông Nguyễn Hòa cho biết: “Ngay cả khi báo chí gọi cháu là thần đồng thì tôi vẫn nhắc nhở cháu rằng các cô chú gọi con là thần đồng, vậy con có nghĩ mình là thần đồng không. Cháu trả lời rằng “thần đồng” là “thằng đần” thôi bố ạ. Cách chơi chữ hóm hỉnh của cháu đã làm tôi yên tâm là cháu không bị hoang tưởng về khả năng của mình. Cha mẹ nào cũng vậy, đừng biến con cái thành nơi thể hiện sở thích và mong ước của mình. Hãy để cháu phát triển tự nhiên”.

Bà Nguyễn Thị Oanh cho biết thêm gia đình rất ít can thiệp vào việc học mà luôn để Nguyễn Bình tự học. Việc cho cậu bé sớm tiếp xúc với Internet được ông Nguyễn Hòa giải thích: “Bản thân môi trường Internet không xấu mà người sử dụng phải biết sàng lọc. Cũng nhờ cho cháu tiếp xúc với Internet sớm nên cháu đã tự tìm ra phần mềm học tiếng Hán và sau đó là tiếng Anh. Giờ thì cháu còn tự tải phim trên mạng về để dịch phụ đề nữa”.

Ông cũng chia sẻ thêm dù bận rộn cách mấy cũng dành ra 15 phút mỗi ngày để nói chuyện với con. Trong gia đình ông, con cái luôn được dạy dỗ nghiêm khắc nhưng đối xử rất công bằng. Chính vì thế mà cậu bé Nguyễn Bình vẫn thường hóm hỉnh gọi cha là quý ông, quý ngài…

Những đối đáp dí dỏm của tiểu thuyết gia 10 tuổi Nguyễn Bình * Bố cháu nổi tiếng hay cháu nổi tiếng hơn? - Cái này phải hỏi đài truyền hình ạ. * Cháu có nghĩ rằng cháu giỏi hơn bố cháu? - Bố cháu làm việc ở lĩnh vực khác nên không thể so sánh được ạ. * Cháu hãy giới thiệu về bố mẹ cháu? - Bố mẹ cháu trải qua rất nhiều chuyện nên thôi để bố mẹ cháu tổng kết lại sau ạ. * Cháu thích nhất quyển sách nào? - Cháu đọc nhiều nhưng khổ nỗi không thích quyển sách nào nhất. Nhưng mà hiện tại thì cháu… cũng không thích nhất quyển nào. * Tại sao là cuộc chiến với hành tinh Fantom mà không phải thám hiểm hay truy tìm kho báu? -  Vì khó mà nghĩ ra lý do cho việc đi thám hiểm hay là đi kiếm kho báu.

Cậu bé 10 tuổi mê viết tiểu thuyết

Tháng 12 này Nguyễn Bình mới tròn 10 tuổi, thế mà cậu bé đã hoàn thành bản thảo Tập 1 của cuốn tiểu thuyết viễn tưởng Cuộc chiến với hành tinh Fantom (gần 200 trang). Bình đang viết Tập 2 và dự định sẽ cho ra mắt liền tù tì... 8 tập.

Nguyễn Bình hiện học lớp 5 - Trường Tiểu học Nghĩa Tân (Cầu Giấy - Hà Nội), ngoài đời bắng nhắng và hồn nhiên như những đứa trẻ cùng trang lứa nhưng cậu có nhiều khả năng kỳ lạ mà nếu nghe kể, có thể sẽ có nhiều người không tin…
Cậu bé có tài đọc sách
18 tháng tuổi, Bình bắt đầu biết chữ, đọc vanh vách biển số xe và tên các loại xe. 3 tuổi, đọc thông, viết thạo tiếng Việt. 4 tuổi, tự học tiếng Hán. 5 tuổi, dùng máy tính và sử dụng Internet. 6 tuổi, bắt đầu tham gia Wikipedia. Đến nay, Bình tự tạo được khoảng 100 khái niệm trên từ điển mở này, chủ yếu liên quan đến văn minh Ai Cập và các nền văn minh cổ đại khác. Có lần, Bình nhận được thư của quản trị trang Wikipedia, góp ý về phần tham gia của “bạn Nguyễn Bình”. Chắc họ không thể ngờ người lập các hạng mục thông tin ấy khi đó mới... 6 tuổi. Ngoài ra, Bình còn biết một ít tiếng Pháp, thích nghe nhạc cổ điển.

Cậu bé Nguyễn Bình rất ham đọc sách.

Bình mê đọc. Chẳng những “ngốn” hết hàng trăm cuốn trong tủ sách gia đình mà các sách thiếu nhi, từ Harry Potter đến một số truyện thần thoại hấp dẫn khác và các tập truyện tranh,… đều là món “khoái khẩu” của Bình. Tủ sách mini của cậu bé xếp ngăn nắp từng bộ sách, trong đó có Truyện cổ tích Việt Nam, Oliver Twist... Bình đọc rất nhanh và nhớ chính xác đường dây cốt truyện. Bình yêu thích nhất là những cuốn sách bách khoa tri thức như Almanach: Những nền văn minh thế giới và nhiều cuốn sách tư liệu khác.
Và rồi, chính biển thông tin trên mạng, mà Wikipedia cùng các trang liên kết của nó, đã mở ra thế giới thông tin và tri thức vô tận, cuốn hút cậu bé không ngừng khám phá. Có hôm, cậu bé đọc say sưa đến mức mẹ gọi ra ăn cơm nhưng vẫn tảng lờ. Bố phải cầm cái thước vào dọa, cậu bé mới toét miệng cười, phóng vội ra bàn ăn nhưng vẫn tiếc rẻ vì... “đọc đang hay!”…
Bình còn tự "download" phim trên mạng để xem, chủ yếu là phim hoạt hình. Phim nào chưa có phụ đề tiếng Việt, cậu copy phụ đề tiếng Anh để dịch sang tiếng Việt, rồi ghép phim và phụ đề để xem. Cậu bé “khai báo” với tôi, trung bình xem 5 - 6 phim/tuần. Hiện tại, Bình thích xem phim tài liệu của Discovery Channel. Bình cũng thích vẽ, nhất là vẽ hình người ngoài hành tinh (UFO) có hình dạng như… quả cầu lửa. Vì theo Bình, UFO giống như chiếc máy bay, lúc đâm vào vật thể khác sẽ nổ như cầu lửa. Ngoài ra, cậu bé cũng giúp mẹ làm việc nhà, như đổ rác, cắm cơm điện…
Rất yêu quý loài vật, cậu bé thường ôm cún bông đi ngủ. Cậu mang cả “báo hồng” bằng bông đến lớp để các bạn cùng chăm sóc. Đi du lịch Sapa, Tam Đảo, Huế, Đà Lạt,… hay đi thăm Bảo tàng ở Hà Nội, Bình thích chụp ảnh các con vật, kể cả hình ảnh động vật trong bảo tàng. Mê xếp giấy Origami, Bình thường xếp hình các con vật yêu thích theo chỉ dẫn trên Internet. Có lần, cậu bé gấp hàng trăm con vật bằng giấy, xếp thành vòng tròn trên giường rồi nằm khoèo vào giữa. Cậu nói với bố: “Con nằm chung với các em”!
Viết sách để… bố bất ngờ
Sau Tết âm lịch vừa rồi, Bình bắt đầu lẳng lặng viết tiểu thuyết. Cậu viết một mạch trong 3 tháng thì xong Tập 1. Sau khi đã làm xong bài tập ở lớp và đọc sách, thì cậu viết. Đang viết, nghe tiếng bố đi làm về, cậu tắt máy vi tính. Vậy nên ngày nghỉ mà bố đi vắng, Bình viết được 7 - 8 trang.
“Cháu định viết và xuất bản cho bố cháu bất ngờ, định khi xuất bản xong thì bố cháu mới biết. Nhưng chả hiểu thế nào bố cháu biết, thế là lộ hết bí mật” - Bình cười ra vẻ tiếc. Bình quả quyết đấy là tiểu thuyết vì theo Bình, “nó không phải truyện ngắn, hay truyện vừa”.
Tự mò mẫm để sử dụng vi tính, nên Bình gõ bàn phím bằng hai ngón, nhưng tốc độ gõ của Bình chẳng kém gì người lướt 10 ngón. Đặc biệt, Bình ít khi gõ sai chữ và các thao tác sử dụng bàn phím cực nhanh. Các chị gái chỉ biết Bình viết văn từ khi cậu bé đưa bản thảo lên Facebook (nhưng sau Bình lại xóa đi). Mãi khi bố gặng hỏi, Bình mới cho bố xem. Cậu bé còn tự dàn trang A5 và quả quyết với bố: “Con sẽ đưa bảo thảo đến NXB để in”.
Hóa ra, những lần cậu con trai chạy từ phòng học ra hỏi bố: “Hai tay con để thế này thì nên gọi là nghiêng bên phải hay lệch về bên phải hả bố?”, nghe bố trả lời xong, Bình cười tủm tỉm rồi chạy ù về phòng. Cậu bé đang viết văn, trong khi bố lại cứ tưởng con trai đang tập làm văn, vì hôm sau thời khóa biểu của Bình có môn đó. Ông ngạc nhiên chẳng hiểu con trai lấy đâu ra vốn sống để viết cả hai trăm trang sách, vì suốt ngày chỉ thấy con đọc sách, dùng máy tính, rồi chơi với chó bông và xếp hình Origami…
Điểm văn của Bình ở trường cao nhất là 9,5 và cậu thích học các môn xã hội hơn các môn tự nhiên. Bình không nổi bật về thành tích học tập như nhiều bạn trong lớp, dù được tiếng là thông minh và năm nào cũng đạt học sinh giỏi. Hỏi Bình sao không đưa sách cho các bạn ở lớp xem, Bình giải thích: “Nếu đưa cho các bạn thì các bạn cũng không hiểu được”. Các nhân vật trong tiểu thuyết đều do Bình tưởng tượng ra, nhân vật “tôi” dựa vào người viết. “Cháu chỉ lấy một số đặc điểm của cháu thôi chứ không phải tất cả, cháu không sợ giun như nhân vật”, Bình hồn nhiên kể. Khi nghe tôi hỏi vì sao để nhân vật sợ giun mà không sợ các con vật khác, Bình nói, vì đã có một nhân vật sợ rắn nên không thích lặp lại. Bố mẹ của Bình kể trước đây cậu bé sợ gián, giờ thì hết sợ rồi.
Bình hiếu động đến nỗi, gia đình đã vài lần phải thay bàn, hoặc thuê thợ sửa giá để bàn phím, hay sửa bàn ghế, vì cứ ngồi vào bàn là cậu bé đạp chân múa tay liên hồi. Tôi chứng kiến Bình gõ bàn phím nhoay nhoáy, hai chân lúc xoạc ra lúc co vào, Bình ngồi viết nhưng như nhạc công chơi bộ gõ. Tay giơ lên hạ xuống, miệng nói và chân đá. Dường như những suy nghĩ của cậu bé không chỉ hiện ra trong đầu mà còn chạy xuống chân tay, khiến cậu cứ đứng ngồi không yên. Chẳng thế mà có khi bố ngồi xem tivi, cậu cũng nhảy ra múa may trước màn hình, che hết hình để trêu bố. Hàng xóm nhà Bình bảo, mỗi khi Bình ra khỏi nhà là biết ngay, vì cậu thường nói liến thoắng hay “ư ử” theo các điệu nhạc cổ điển.
Có lẽ không ít người ngạc nhiên không hiểu vì sao cậu bé hiếu động như vậy lại có thể ngồi liền tù tì hàng giờ để viết hết trang này đến trang khác, hết Tập 1 rồi đến Tập 2. Tiểu thuyết là khái niệm khá xa xỉ với cả các cây bút trẻ viết truyện bây giờ, nhưng lại trở nên quá đỗi gần gũi với cậu bé mới chỉ học lớp 5 này.
Cuộc chiến với hành tinh Fantom
Ngạc nhiên đầu tiên khi đọc bản thảo tiểu thuyết của Bình là lối hành văn gãy gọn, khúc chiết, câu cú sử dụng linh hoạt không thua kém bất kỳ người viết kỳ cựu nào.
Bình viết theo dạng tiểu thuyết fantasy (kỳ ảo), với giọng điệu tưng tửng pha chút hóm hỉnh, tự tin và… tự trào của cậu bé mới lớn. Những trang viết do chính người cùng lứa tuổi các em viết, phù hợp với tâm lý và đặc biệt lời thoại cực kỳ hồn nhiên, ngộ nghĩnh chắc chắn dễ được các bạn cùng trang lứa đón nhận. Đặc biệt, chất fantasy của Bình mang màu sắc sử thi rất rõ, đúng như một trong những đặc trưng của thể loại này.
Tập 1 của cuốn sách gồm 11 chương, với những tựa đề khá hấp dẫn: Buổi sáng đầu tiên ở Hydra, Đám mây UFO ngoài khơi, Tới Floria, Đợt tấn công ở Floria, Dòng chữ trên ngôi đền, Mục đích những trận chiến, Trận thuỷ chiến thành Venice… Cuối mỗi chương, Bình biết mở ra một chi tiết hay hình ảnh để kết nối với chương tiếp.
Cuối Tập 1, Bình đưa ra khái niệm đầy tò mò để dẫn vào tập tiếp theo: “Tôi nhìn về phía trước. Chiếc phi thuyền hình con cá mập đồ sộ của bọn Bóng ma đang bốc cháy ngùn ngụt, chẳng khác gì tháp đôi Trung tâm Thương mại thế giới khi bị tấn công ngày 11/9/2001. Bỗng, một giọng người thì thào trong đầu tôi: Chữ Vạn…”.
Bình nói rằng, chữ “Vạn” là khái niệm của đạo Hindu: “Cháu nói ra chắc không ai sốc đâu nhỉ? Hindu giáo là tôn giáo có nguồn gốc ngoài hành tinh, cháu tưởng tượng ra như vậy vì có tư liệu nói rằng kính viễn vọng không gian của NASA phát hiện các tượng đá như tượng Phật Hindu giáo ở hành tinh ngoài thiên hà cùng với chữ “vạn”, và người ta đặt giả thiết người ngoài hành tinh đã viếng thăm trái đất từ thời cổ đại”.
Chọn đề tài UFO (đĩa bay) vì theo Bình, người ngoài hành tinh là vấn đề khoa học được quan tâm suốt nhiều năm nay, đặc biệt với người Mỹ. Điều này cũng lý giải việc Bình cho các nhân vật trong tiểu thuyết đều người Mỹ. “Các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu về UFO, báo chí vẫn tiếp tục đưa tin. Còn trẻ con vẫn tiếp tục ao ước và hy vọng một ngày nào đó, chúng sẽ được tận mắt chứng kiến UFO, được bắt tay trò chuyện với những người ngoài hành tinh, trò chuyện thân thiết như bạn bè (dù họ sử dụng ngôn ngữ gì thì tôi không biết đâu nhé!), thậm chí cùng đi nghe hòa nhạc, xem phim với họ. Trẻ con tin rằng người ngoài hành tinh cũng giống như người Trái Đất, nghĩa là có người tốt - kẻ xấu, người giàu - kẻ nghèo…”, Bình “phi lộ” cho hành trình viễn tưởng của mình bằng những dòng viết như thế. Bình cũng biết, nếu không đề tên tác giả, có người sẽ nhầm bản thảo sách của Bình là… bản dịch từ tác phẩm nước ngoài.
Qua những trang viết, người đọc có thể thấy vốn từ của Bình cực kỳ phong phú, như của người trưởng thành. Nhưng ngạc nhiên lớn nhất là khối lượng thông tin Đông - Tây - Kim - Cổ và những kiến thức về nhiều lĩnh vực, đặc biệt là khoa học vũ trụ và các môn khoa học xã hội… dày đặc trong những trang viết của Bình. Điều này càng cho thấy tư duy vượt trội của người viết so với lứa tuổi. Cậu bé dùng thuật ngữ cực kỳ chính xác cũng như mô tả chi tiết về kiến trúc các công trình, thiết kế các đồ vật hay hiện tượng trên cơ sở những hình ảnh trong sự thật và trí tưởng tượng.
Viết văn chẳng bao giờ là công việc dễ dàng, có thể Bình chưa ý thức được điều này, nhưng tôi chứng kiến Bình đã viết đi viết lại một câu văn ở Tập 2: “Tường thành được xây bằng đá”, rồi thay bằng “Tường thành được xây bằng những phiến đá”, sau đó Bình vào Google để tìm “phiến đá cổ”, cuối cùng gắn cho nó một cái tên cụ thể bằng việc tra cứu về những phiến đá cổ trong Almanach: Những nền văn minh thế giới… Thông tin liên quan được tra cứu trên Wikipedia, tìm trong sách, nhưng có thể thấy mỗi câu chữ là một quá trình tìm tòi, khám phá của cậu bé tiểu học về thế giới với bao điều kỳ thú và hấp dẫn.
Tích lũy kiến thức và kinh nghiệm cuộc sống chủ yếu từ việc đọc và xem phim, cùng với niềm say mê khám phá thế giới, cậu bé chưa đầy 10 tuổi này đã viết nên những trang sách kỳ diệu. Nếu cho rằng thế hệ những cậu bé 10 tuổi viết tiểu thuyết có thể dịch ra tiếng nước ngoài để hòa vào dòng chảy thế giới như Bình là việc không còn xa lạ, thì cũng không khó hình dung về những “công dân toàn cầu”, không còn khoảng cách về ngôn ngữ và lối sống, cả về tác phẩm nữa… Nhưng với tuổi của Bình, những gì cậu bé làm được vẫn thật đáng kinh ngạc.

Theo Tùng Sơn

Thể thao & Văn hóa

Sử dụng thành ngữ với NOW

Linh: Linh nghĩ ra rồi, thành ngữ và cách diễn đạt liên quan đến từ Now nhé.
Linh rất thích nghe bài hát Total Eclipse Of The Heart của Bonnie, trong bài hát có rất nhiều đoạn “Every now and then” mà hồi nhỏ dù đã biết chút tiếng Anh kha khá, Linh vẫn không biết là gì. Nhưng giờ thì đã biết Every now and then = sometimes, occasionally (thỉnh thoảng, không thường xuyên):
Turnaround, every now and then I get a little bit lonely and you're never coming round
Turnaround, every now and then I get a little bit tired of listening to the sound of my tears
John: Nhắc đến âm nhạc thì chắc hẳn mọi người đều biết đến ông vua nhạc Rock Elvis Presley và bài hát It’s now or never:
It's now or never, come hold me tight
Kiss me my darling, be mine tonight
Tomorrow will be too late, it's now or never
My love won't wait.
It’s now or never có nghĩa là bạn nên làm cái gì đó “luôn và ngay” bởi vì có thể bạn sẽ không có cơ hội nào nữa.
Linh: Anh John ơi, thay vì chỉ nói Good bye, Linh vẫn thấy người ta thường nói Good bye for now hay là Bye for now, có phải để người nghe hiểu rằng đó không chỉ là “Chào tạm biệt” mà còn là “Hẹn gặp lại” không?
John: Đúng rồi đó Linh, như vậy cũng là một kiểu chào tạm biệt để đỡ nhàm chán hơn.
Khi được mời hoặc đề nghị một việc hay một cái gì đó, nếu không muốn, chúng ta thường nói No, thanks! nhưng nếu việc không muốn này chỉ là tạm thời và nếu người ta mời hoặc đề nghị lại vào một thời điểm khác thì có thể chúng ta sẽ nhận thì Not right now, thanks là một lựa chọn rất phù hợp.
-         You want a cup of coffee?
Not right now, thanks! (because I’ve just had one)
-         Let’s grab a bite!
Not right now, thanks! (because I’ leaving for an appointment in 5 minutes)
Linh: Now you’re talking không dùng để diễn tả một hành động đang xảy ra theo quy tắc của thì hiện tại tiếp diễn mà người nói đang muốn ám chỉ rằng “Đấy, bây giờ mới nói được một câu nên hồn” (Now you are saying the right things):
-         I’m tired of fooling around. I think it’s time to settle down!
Now you’re talking!
(Tớ đã thấy mệt mỏi khi cứ lêu lổng mãi rồi. Tớ nghĩ đã đến lúc phải ổn định cuộc sống rồi.
Bây giờ cậu mới nói được một câu nên hồn!)

John: Thay vì nói Right now (ngay lập tức), người ta cũng có thể dùng Right away với cùng ý nghĩa.
Linh: Just now không có nghĩa nói về “hiện tại, bây giờ” mà là nói về một khoảng thời gian rất ngắn trước hiện tại:
-         Where’s Jane?
I have no idea! She was here just now.
(Jane đâu rồi?
Tớ chịu! Cô ấy vừa mới ở đây thôi mà.)
John: There, there hay There, now hoặc Now, now là cách bắt đầu một câu nói để làm dịu ai đó hoặc được dùng khi khuyên nhủ, dỗ dành ai đó. Nó tương tự như “nào nào” trong tiếng Việt vậy:
-         There, there. Everything will be just fine! (Nào nào, mọi thứ sẽ ổn cả thôi mà!)
-         Now, now. After the rain comes the sun! (Thôi nào, sau cơn mưa trời lại sáng thôi!)
Linh: Hy vọng rằng các bạn sẽ không chán sử dụng thành ngữ trong giao tiếp hàng ngày và từ đó thêm yêu thích tiếng Anh.
John & Linh: Xin chào và hẹn gặp lại!

Kind of - Sort of - Type of

Tại sao không nói “Nhóm máu” là “Blood kind”?

Trong tiếng Anh, trong hầu hết các trường hợp, 3 từ Kind, Sort và Type đều có thể dùng thay cho lẫn nhau. Tuy nhiên, có những trường hợp mà chỉ dùng được từ này và lại không dùng được từ khác.

John & Linh: Xin chào các bạn!
John: John & Linh đã nhận được khá nhiều thư gửi về hòm thư john.linh@aac.edu.vn có cùng chia sẻ thắc mắc về cách phân biệt giữa Kind/Sort/Type.
Linh: Thực ra, trong hầu hết các trường hợp, 3 từ này đều có thể dùng thay cho lẫn nhau. Nói như vậy không có nghĩa là không có những sự khác nhau nhất định. Có những trường hợp mà chỉ dùng được từ này và lại không dùng được từ khác, ví dụ như Blood type: Nhóm máu - Không thể dùng Blood kind/sort được.
John: Các bạn lưu ý rằng:
-         Sort: Thường nói về những đặc tính nói chung hơn là những chủng loại được đặt tên.
-         Type:  Có xu hướng được sử dụng với ý nói về những chủng loại rõ ràng, có tên gọi.
-         Kind: Nằm ở giữa 2 trường hợp trên, thường được dùng cho các chủng loại, loài vật nói chung và lớn.

Linh: Nghe như vậy có lẽ vẫn hơi khó hiểu, chúng ta hãy xét vào các ví dụ:
-         What sort of prices do they charge there? Giá cả ở đó như thế nào nhỉ?
(Ý muốn kể rõ thông tin về các mức giá tại cửa hàng đó, yêu cầu miêu tả về các “đặc tính về giá cả”)
-         Blood type: Nhóm máu có tên gọi rõ ràng (nhóm A, nhóm B…)
-         I heard that you just bought a new car. What kind?
(Có thể trả lời rằng đó là một chiếc Mercedes E200 - chủng loại rõ ràng, có tên. Cũng có thể trả lời bằng cách miêu tả các đặc điểm của nó như “một chiếc xe bán tải, màu ghi xám, đời 2010”)
-         Type of room: Loại phòng có tên gọi rõ ràng (Loại A, loại B hay loại Standard, loại Deluxe…)
John: Có một cách dùng Sort và Kind mà không mang nghĩa như ở trên, đó là khi dùng Sort of và Kind of như là một cụm từ thêm vào, chỉ ra cho người nghe thấy rằng người nói có một chút gì đó không chắc chắn lắm về lời nói của mình hoặc rằng họ không đề cập đến một điều gì đó chính xác mà chỉ đưa ra một ý tưởng nói chung. Dịch ra tiếng Việt thường có thể dịch thành “kiểu như”.
Linh: Sort of và Kind of dùng với cách này có thể đặt ở nhiều vị trí khác nhau trong câu để bổ trợ cho tính từ, động từ hay một mệnh đề.
John: Để dễ hiểu hơn, hãy xét các ví dụ:
-         What do you think about the show? (Anh nghĩ gì về buổi diễn?)
A:         I don’t know, I don’t know much about rock… To me, it was kind of just noise!
(Tôi không biết nữa, tôi không biết nhiều về nhạc rock… Đối với tôi mà nói thì nó kiểu như là chỉ toàn tiếng ồn mà thôi!)
B:         Yeah, it was fun. I sort of sang along the whole time!
(Vâng, thú vị lắm. Tôi gần như là hát theo suốt cả buổi!)

  Linh: Sort of và Kind of, tương tự, cũng được dùng để lấp vào những khoảng trống trong giao tiếp, giúp người nói có thêm chút thời gian để nghĩ và nói thêm hoặc có thêm thời gian để tìm cách diễn đạt tốt nhất cho ý của mình:
-         What do you see when you look at her?
(Khi nhìn cô ấy, anh thấy gì?)
-         Well, I kind of… see my future… kind of… see the mother of my children…
(Ừ thì, tôi thấy… ừm… thấy tương lai của tôi… ừm… thấy mẹ của các con tôi…)
John: Nhưng đặc biệt lưu ý rằng, có thể dùng Sort of và Kind of thay thế cho nhau nhưng tuyệt đối không thể dùng Type of trong 2 trường hợp nói trên.
Linh: Hết chưa anh John?
John: Anh nghĩ là hết rồi, toát hết mồ hôi rồi đây này

House - Home

Tại sao “nhớ nhà” không phải là “Housesick”?

Trong tiếng Anh, từ House chỉ căn nhà, chỉ một vật thể nhất định, còn từ Home chỉ nơi chúng ta ở hay nơi chúng ta có cảm giác thuộc về.

Linh: A lô, anh John đang ở đâu thế?
John: At home!
Linh: Điêu thế, “at home” mà nghe thấy tiếng xe ầm ĩ thế à. Anh John biết mấy giờ rồi không? Hẹn hò thế này thì chết!
John: Òa!
Linh: Giật hết cả mình, đến từ lúc nào mà Linh không biết thế. Đến muộn thì phải chịu phạt giải đáp thắc mắc của bạn đọc rồi mới được đi.
Bạn Hoa ở địa chỉ hoa***@yahoo.com có nhờ giải thích sự khác nhau giữa “home” và “house” đấy.
John: À, đơn giản thôi bạn Hoa ạ.
House - Chỉ căn nhà, chỉ một vật thể nhất định.
Home - Chỉ nơi chúng ta ở hay nơi chúng ta có cảm giác thuộc về.

2 từ này khác nhau ở mục đích nói, có thể rõ hơn qua các ví dụ:
He’s just bought a doll’s house for his daughter on her birthday.
It’s hard to get new houses in the city. They are extremely expensive.
It’s not hard to build a house for your child; it’s hard to build him a home!
Chính vì sự khác nhau này mà chúng cho có:
Housework - việc nhà: các công việc liên quan đến căn nhà.
Homework - bài tập cho về nhà.
Và chúng ta cũng có Homesick là nhớ nhà chứ không phải Housesick, vì nhớ nhà ý là nhớ gia đình, nhớ nơi chúng ta thuộc về chứ không phải là nhớ cái căn nhà đó.
Nhân tiện hôm nay, John cũng muốn chia sẻ với các bạn về các kiểu diễn đạt khi chúng ta hiểu hoặc không hiểu gì đó thay vì I know, I understand hay I don’t know, I don’t understand.

  

Linh: Hay đấy anh John! Linh cũng biết một số cách diễn đạt như:
Do you get it? ≈ Do you understand?
I get it ≈ I understand
I don’t get it ≈ I’m not following you ≈ I don’t understand
John: Đúng rồi:
I have no idea ≈ I don’t know (hoặc I’ve got no idea)
I don’t have a clue ≈ I don’t know (hoặc I’ve got no clue)
Để nói I don’t know còn rất nhiều cách diễn đạt khác nữa:
You've got me there!

That’s beyond me!

…

Linh: Anh John à, Linh còn nghe thấy người ta nói “Is that clear?”, “Do I make myself clear?” là sao hả anh?
John: 2 câu đó có cùng ý nghĩa hỏi người khác xem đã rõ về mọi thứ chưa, đã hiểu những gì vừa được trình bày/vừa được nói chưa. Tuy nhiên, câu sau có vẻ hách dịch, bề trên hơn chút xíu. Câu này hồi nhỏ John hay nghe cha hỏi sau mỗi lần John mắc lỗi và bị cha “giảng đạo” (cười).
Is everything clear?
Linh: Yeah, absolutely clear!
John & Linh: Chúc các bạn một buổi chiều vui vẻ!

Bài văn lạ!

http://dantri.com.vn/c25/s25-535063/Bai-van-la-cua-hoc-tro-ngheo-gay-soc-voi-giao-vien-truong-Ams.htm

Bài văn lạ của học trò nghèo gây “sốc” với giáo viên trường Ams

(Dân trí) - “Trời ơi là trời ! Anh ăn đi cho tôi nhờ, đừng có nhịn ăn sáng nữa. Đừng có dở hơi đi tiết kiệm mấy đồng bạc lẻ thế, anh tưởng rằng thiếu tiền như thế thì tôi chết à ?”.
 >> Độc giả đồng cảm với cậu học trò nghèo viết bài văn lạ

Đó là những “điệp khúc” mẹ cất lên hàng ngày dạo gần đây vì con quyết định nhịn ăn sáng đi học để tiết kiệm chút tiền cho mẹ, cho gia đình. Có lúc mẹ còn gắt lên, hỏi con “Sao cứ phải đắn đo khổ sở về tiền đến thế nhỉ ?” .

Bài văn lạ của học trò nghèo gây “sốc” với GV trường Ams (THPT Hà Nội - Amsterdam)

Trên đây là bài văn của học trò Nguyễn Trung Hiếu, hiện là học sinh lớp 11 chuyên lý, trường trường Ams (THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam). Bài văn “lạ” trước hết bởi đề bài văn nghị luận cô giao là “Nêu quan điểm của anh (chị) về vai trò của đồng tiền trong cuộc sống”, thay vì trình bày chung các quan điểm thì Hiếu đã lấy ngay câu chuyện thật đang phải trải qua của gia đình mình để nhìn nhận, phân tích vai trò của đồng tiền.

Bài văn của em đã lật tung quan niệm bấy lâu nay của nhiều người coi trường Ams là trường “của con nhà giàu” (!?). Nhìn cách tiêu xài hay xe cộ sử dụng để đến trường của một bộ phận học sinh trường Ams, rất nhiều người cứ nhầm tưởng như thế. Chỉ những thày cô giáo đang công tác ở trường Ams mới hiểu rõ đó là ngộ nhận. Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam là nơi quy tụ các học sinh giỏi, còn trong hàng nghìn học sinh đang theo học ở trường cũng có rất nhiều hoàn cảnh, số phận. Và trường hợp em Nguyễn Trung Hiếu là một ví dụ.
Tuy nhiên, bài văn của Hiếu cũng đã gây “sốc” với ngay chính nhiều thày cô đang giảng dạy tại trường bởi hoàn cảnh của gia đình em. Và hơn thế, các thày cô rất khâm phục ý chí nghị lực của cậu học trò nghèo nhưng học giỏi này. Hiếu chưa nằm trong tốp học sinh xuất sắc của trường, nhưng cũng là một học sinh khá thông minh. Năm học vừa qua em đã đoạt giải nhì trong kì thi Olympic vật lí và cuối năm được cô giáo chủ nhiệm nhận xét trong học bạ là học sinh học giỏi đều các môn học.
Đến thăm gia đình em mới thấy hoàn cảnh gia đình quả rất khó khăn. Mẹ Hiếu (chị Nguyễn Thị Hạnh) bị suy thận mãn tính nặng phải chạy thận đã 8 năm. Bố Hiếu (anh Nguyễn Xuân Sơn) sức khỏe kém, theo bà nội em kể thì bố em từ nhỏ bị viêm tai giữa, đến khi phát hiện máu chảy ra đằng tai mới cho đến bệnh viện thì đã muộn, bác sĩ nói đã “ăn vào não” và để lại di chứng là trí nhớ và sức khỏe bị giảm sút, không có khả năng lao động. Bà nội Hiếu đã cao tuổi mắt lòa. Mọi chi tiêu cho 5 người trong gia đình Hiếu ở giữa Hà Nội trong thời buổi giá cả leo thang đều chủ yếu trông chờ ở số lương hưu ít ỏi của ông nội em - một cựu quân nhân hiện đang ốm nằm liệt giường …
Cảm thông với gia cảnh của em, Ban giám hiệu nhà trường đã phát động phong trào “Nhà giáo trường Ams đỡ đầu cho học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt”. Sau một tháng triển khai, tính đến trung tuần tháng 10/2011, ban vận động đã nhận quyên góp và chuyển tới em Nguyễn Trung Hiếu số tiền là 12,9 triệu đồng và một bộ laptop. Ngoài ra, để có nguồn tài chính ổn định và giúp em Hiếu có điều kiện học tập nâng cao trình độ các thày cô còn có hình thức chia sẻ phong phú khác như trích lương “tặng hàng tháng” cho em Hiếu 450 ngàn đồng; thày Nguyễn Trọng Tuấn nguyên hiệu phó nhà trường cam kết cho em Hiếu vay hàng tháng 500 ngàn đồng cho đến khi học hết lớp 12; còn cô Nguyễn Thúy Hằng giáo viên toán thì tặng em một suất học bổng cho tất cả các môn học ở trung tâm “Học mãi”… Hiện nay cuộc vận động vẫn tiếp tục được triển khai.
Nguyễn Trung Hiếu cho biết em rất xúc động trước tình cảm các thày cô dành cho em và gia đình. Em không còn phải nhịn ăn sáng để đi học nữa. Em tự hứa sẽ thật cố gắng để giành thành tích cao hơn trong học tập nhằm vượt lên số phận và để ngày mai lập nghiệp, không phụ lòng mong mỏi của các thày cô, của gia đình …

Vũ Quốc Lịch
(Giáo viên trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam)

*Dưới đây là bài văn của Hiếu đã gây “sốc” với giáo viên trường THPT Hà Nội - Amsterdam.
Thư gửi mẹ.
Mẹ thân yêu của con !
“Trời ơi là trời ! Anh ăn đi cho tôi nhờ, đừng có nhịn ăn sáng nữa. Đừng có dở hơi đi tiết kiệm mấy đồng bạc lẻ thế, anh tưởng rằng thiếu tiền như thế thì tôi chết à ?”. Đó là những “điệp khúc” mẹ cất lên hàng ngày dạo gần đây vì con quyết định nhịn ăn sáng đi học để tiết kiệm chút tiền cho mẹ, cho gia đình. Có lúc mẹ còn gắt lên, hỏi con “Sao cứ phải đắn đo khổ sở về tiền đến thế nhỉ ?” .
Mẹ ơi, những lúc ấy mẹ đang giận nên con không dám cãi lại. Nhưng giờ đây con muốn được bày tỏ lòng mình rằng tại sao con lại có những suy nghĩ, hành động kì lạ như vậy. Vâng, tất cả là vì tiền. Chỉ đến tận bây giờ con mới nhận ra cả một quãng thời gian dài trước đó con đã non nớt, ngây thơ biết chừng nào khi nghĩ về tiền. Cách đây 8 năm bệnh viện đã chuẩn đoán mẹ bị suy thận mãn tính độ 4 (độ cao nhất về suy thận). 8 năm rồi nhà ta đã sống trong túng thiếu bần hàn, vì bố mẹ không kiếm được nhiều tiền lại phải dành tiền cho mẹ đi chạy thận. Nhưng bố mẹ vẫn cho con tất cả những gì có thể, và cậu bé học trò như con cứ vô tư đâu biết lo gì.
Hồi học tiểu học, tiền bạc đối với con là một cái gì đó rất nhỏ, nó là những tờ giấy với đủ màu có thể dùng để mua cái bánh, cái kẹo, gói xôi hay cái bánh mì … Con đâu có ngờ tiền chính là yếu tố quyết định sinh mạng mẹ mình, là thứ bố mẹ phải hàng ngày chắt bóp và bao người thân gom góp lại để trả cho từng ca lọc máu cho mẹ tại bệnh viện Bạch Mai, là thứ càng làm mẹ thêm đau đầu suy nghĩ khi mẹ buộc phải nghỉ việc làm vì điều kiện sức khỏe không cho phép.
Rồi đến khi con học lớp 8, mẹ càng ngày càng yếu và mệt, phải tăng từ 2 lên 3 lần lọc máu/ tuần. Những chỗ chích ven tay của mẹ sưng to như hai quả trứng gà, nhiều hôm máu thấm ướt đẫm cả tấm băng gạc. Do ảnh hưởng từ suy thận mà mẹ còn bị thêm viêm phổi và suy tim. Rồi ông lại bị ốm nặng, bố phải nghỉ việc ở nhà trông ông, nhà mình vì thế càng trở nên túng quẫn, mà càng túng thì càng khổ hơn. Tờ một trăm ngàn hồi ấy là một thứ gì đó xa xỉ với nhà mình. Cũng từ dạo ấy, đầu óc non nớt của con mới dần vỡ lẽ ra rằng tiền bạc chính là mồ hôi, nước mắt, là máu (theo đúng nghĩa đen của nó, vì có tiền mới được chạy thận lọc máu mà) và bao nỗi niềm trăn trở lo lắng của bố và mẹ.
Hôm trước con có hỏi quan điểm của mẹ về tiền bạc thế nào để con có thêm ý viết bài làm văn nghị luận cô giao. Mẹ hơi ngạc nhiên vì câu hỏi đường đột ấy. Rồi mẹ chỉ trả lời với 3 từ gọn lỏn “Mẹ ghét tiền”. Nếu con còn thơ dại như ngày nào, hay như một người ngoài nào khác thì chắc con đã ngạc nhiên lắm. Nhưng giờ đây con cũng đồng ý với mẹ : con cũng ghét tiền. Bởi vì nó mà mẹ phải mệt mỏi rã rời sau mỗi lần đi chạy thận. Mẹ chạy thận 3 lần mỗi tuần, trước đây bố đưa đón mẹ bằng xe đạp nhưng rồi mẹ bảo đi thế khổ cả hai người mà còn phải chờ đợi mất ngày mất buổi của bố nữa nên mẹ chuyển sang đi xe ôm. Nhưng đi xe ôm mất mỗi ngày mấy chục, tốn tiền mà lại chẳng kiếm đâu ra, mẹ quyết định đi xe buýt. Mỗi khi về nhà, mẹ thở hổn hển, mẹ lăn ra giường lịm đi không nói được câu gì. Con và bố cũng biết là lúc ấy không nên hỏi chuyện mà nên để yên cho mẹ nghỉ ngơi. Tám năm rồi, tám năm chứng kiến cảnh ấy nhưng con vẫn chưa bao giờ có thể quen được. Con chỉ biết đứng từ xa nhìn mẹ, và nghiến răng ước “giá như có dăm chục ngàn cho mẹ đi xe ôm thì đâu đến nỗi !”.
Con bỗng ghét, thù đồng tiền. Con bỗng nhớ hồi trước, khi mẹ vẫn nằm trong viện. Ba người bệnh chen chúc chung nhau một chiếc giường nhỏ trong căn phòng bệnh ngột ngạt và quá tải của bệnh viện Bạch Mai. Con đã ngây thơ hỏi mẹ “Sao mẹ không vào phòng bên kia, ở đấy mỗi người một giường thoải mái lại có quạt chạy vù vù, có tivi nữa ?”. Mẹ chỉ nói khẽ “cha tổ anh. Đấy là phòng dịch vụ con ạ”. Con lúc ấy chẳng hiểu gì. Nhưng rồi con cũng vỡ lẽ ra rằng đó là phòng mà chỉ những ai rủng rỉnh tiền thì mới được vào mà thôi. Còn như mẹ thì không được. Con căm nghét đồng tiền vì thế.
Con còn sợ đồng tiền nữa. Mẹ hiểu con không ? Con sợ nó vì sợ mất mẹ. Mẹ đã phải bốn lần đi cấp cứu rồi. Những người suy thận lâu có nguy cơ tử vong cao vì huyết áp dễ tăng, máu dồn vào dễ làm tắc ống khí quản và gây tắc thở. Mẹ thừa biết điều này. Nhiều người bạn mẹ quen trong “xóm chạy thận” đã phải chịu những cái kết bi thảm như thế. Nhiều đêm con bỗng choàng tỉnh dậy, mồ hôi đầm đìa mà lạnh toát sống lưng bởi vừa trải qua một cơn ác mộng tồi tệ …
Con sợ mẹ lại phải đi cấp cứu, và sợ nhỡ nhà mình không đủ tiền để nộp viện phí thì con sẽ mất đi người thân yêu nhất trong cuộc đời này. Mỗi buổi mẹ đi chạy thận là mỗi buổi cả bố và con đều phấp phỏng, bồn chồn, lo lắng. Mẹ về muộn là lòng con nóng như lửa đốt, còn bố thì cứ đi đi lại lại và luôn hỏi “bao giờ mẹ mày mới về?”. Với con cơ hội là 50/50, hoặc là mẹ chạy thận an toàn và về nhà, hoặc là …
Con lo sợ hơn khi đọc báo thấy bảo có người không đủ tiền trả phần ít ỏi chỉ là 5% bảo hiểm y tế, tiền thuốc men mà phải về quê “tự điều trị”. Với những bệnh nhân phải chạy thận, như thế đồng nghĩa là nhận bản án tử hình, không còn đường sống. Con bỗng hoảng sợ tự hỏi nếu không còn BHYT nữa thì sao? Và nếu ông mất thì sao? Chi tiêu hàng ngày nhà mình giờ đây phần nhiều trông chờ vào tiền lương hưu của ông, mà ông thì đã già quá rồi …
Mẹ ơi, tiền quan trọng đến thế nào với gia đình mình thì chắc mẹ hiểu rõ hơn con. Cứ nghĩ đến tiền là con lại nhớ đến những đêm bố mất ngủ đến rạc cả người, nhớ đến những vết chích ven sưng to như quả trứng gà của mẹ, nhớ đến cả thìa đường pha cốc nước nóng con mang cho mẹ để mẹ uống bồi bổ mỗi tối. Mẹ chắt chiu đến mức sữa ông thọ rẻ tiền mà cũng không mua để tự bồi dưỡng sức khỏe cho mình.
Con sợ tiền mà lại muốn có tiền. Con ghét tiền mà lại quý tiền nữa mẹ ạ. Con quý tiền và tôn trọng tiền bởi con luôn biết ơn những người hảo tâm đã giúp nhà mình. Từ những nhà sư tốt bụng mời mẹ đến chùa vào cuối tuần, những cô bác ở Hội chữ thập đỏ quyên góp tiền giúp mẹ và gia đình mình. Và cả những người bạn xung quanh con, dù chưa giúp gì được về vật chất, tiền bạc nhưng luôn quan tâm hỏi thăm sức khỏe của mẹ… Nhờ họ mà con cảm thấy ấm lòng hơn, vững tin hơn.
Con cảm thấy bất lực ghê gớm và rất cắn rứt lương tâm khi mẹ không đồng ý với các kế hoạch của con. Đã có lúc con đòi đi lao động, đi làm gia sư hay đi bán bánh mì “tam giác” như mấy anh sinh viên con quen để kiếm tiền giúp mẹ nhưng mẹ cứ gạt phăng đi. Mẹ cứ một mực “tống” con đến trường và bảo mẹ chỉ cần con học giỏi thôi, con giỏi thì mẹ sẽ khỏe.
Vâng, con xin nghe lời mẹ. Con vẫn đến trường. Con sẽ cố gắng học thật giỏi để mẹ và bố vui lòng. Nhưng mẹ hãy để con giúp mẹ, con đã nghĩ kĩ rồi, không làm gì thêm được thì con sẽ nhịn ăn sáng để tiết kiệm tiền. Không bán bánh mì được thì con sẽ ăn cơm với muối vừng. Mẹ đừng lo mẹ ạ, mẹ hãy an tâm chạy chữa và chăm sóc cho bản thân mình. Hãy để con được chia sẻ sự túng thiếu tiền bạc cùng bố mẹ. Vậy con khẩn thiết xin mẹ đừng cằn nhằn la mắng con khi con nhịn ăn sáng. Mẹ đừng cấm đoán con khi con đi lấy chầy, cối để giã lạc vừng. Dù con đã sút 8 cân so với năm ngoái nhưng con tin rằng với sự thấu hiểu lẫn nhau giữa những người trong gia đình thì nhà ta vẫn có thể sống yên ổn để đồng tiền không thể đóng vai trò cốt yếu trong việc quyết định hạnh phúc nữa.

Đứa con ngốc nghếch của mẹ

Nguyễn Trung Hiếu

Ứng xử với đồng tiền

Dạy con ứng xử với đồng tiền

(Dân trí) - Nếu bạn có con, hãy dạy cho con những điều quý giá sau về tiền bạc, như một hành trang bước vào cuộc sống.

1. Tiền không tốt cũng không xấu

Tiền chỉ là một công cụ. Tiền không thể giúp ta khám phá ra bản chất con người. Giá trị của một con người không thể được đo bằng việc anh ta có bao nhiêu tiền, vì vậy không thể đánh giá ai đó dựa trên số tài sản mà họ có.

2. Tiền không phải là một mục tiêu

Đừng dạy con bạn xây dựng mục đích của bản thân là tiền. Một người khi được hỏi mục đích cuộc sống của mình là gì, câu trả lời lập tức là “giàu có”, thì anh ta sẽ làm mọi cách để trở nên giàu có, bất chấp mọi giá. Dĩ nhiên anh ta sẽ không bao giờ có được hạnh phúc khi đã đạt được mục tiêu giàu có của mình.

3. Tiền không làm cho bạn hạnh phúc

Một người giàu có chưa chắc đã hạnh phúc hơn người nghèo. Trong thực tế, người giàu thường căng thẳng hơn. Những người hạnh phúc nhất là những người luôn cảm thấy hài lòng với những gì mình có, khi bạn còn muốn nhiều điều hơn nữa, chắc chắn bạn sẽ phải đấu tranh với chính bản thân mình. Người ta có thể cảm thấy hạnh phúc khi không ngừng phấn đấu nhưng sẽ không thể hạnh phúc nếu mục tiêu đó là tiền, là sự giàu có, là chức danh, là địa vị.

4. Không ghen tị với tiền của người khác

Nếu có nhận thức về tiền bạc tốt, bạn sẽ thấy rằng tình trạng tài chính của mình an toàn hơn những người cố gắng phô trương sự giàu có bằng xe đẹp, nhà cao - có thể họ đang nợ một khoản tiền khổng lồ trong ngân hàng để có những thứ đó.

Ghen tị là một thứ cảm xúc rất dễ khiến bạn mất tập trung, chính vì thế tốt nhất là suy nghĩ về bản thân mình hơn là nhìn và so sánh với người khác, đặc biệt khi bạn chỉ có thể nhìn vào những gì thuộc về bề ngoài của họ.

5. Nếu khá giả, hãy tìm cách giúp đỡ người khác

Bạn may mắn sinh ra và lớn lên trong một gia đình khá giả, có thời kỳ làm ăn thịnh vượng, đừng quên trách nhiệm giúp đỡ của mình với những đối tượng thiệt thòi hơn. Đừng chần chừ hay tiếc rẻ bỏ ra chút ít tài chính ủng hộ những nạn nhân sau một cơn bão lũ kinh hoàng, một trận động đất, sóng thần trên đất nước mình cũng như trên thế giới mà chúng ta đang sống.

6. Phân bổ ngân sách hợp lý

Một khi bạn đã kiếm được tiền, hãy cân nhắc sử dụng hợp lý. Nên có kế hoạch các khoản cần tiêu, các khoản cần tiết kiệm. Xây dựng thói quen này sớm sẽ giúp bạn nhận ra rằng bạn chỉ có thể an toàn về tài chính nếu tiêu ít hơn số tiền mình kiếm ra.

7. Đừng mong một bữa trưa miễn phí

Không ai cho không ai cái gì, bạn đang được trả lương cho những gì bạn cam kết tại công ty, và bạn sẽ được trả lương nhiều hơn nếu bạn hoàn thành công việc tốt hơn. Bạn không phải là giám đốc nên bạn không thể được nhận lương tương đương với vị giám đốc.

8. Tiết kiệm nhiều nhất có thể cho tương lai

Có thể tiết kiệm khiến bạn thấy phiền phức, không thoải mái trong thời điểm hiện tại nhưng đó là cách tốt nhất để hạn chế những khó khăn và phiền phức trong tương lai.

9. Tránh vay mượn tiền bạc

Tiền vốn dĩ không tốt cũng không xấu nên việc vay mượn tiền không tốt cũng không xấu. Vay tiền có những nhược điểm của nó, nhưng trong cuộc sống thật khó tránh hoàn toàn việc vay mượn tiền. Trở thành con nợ chắc chắn sẽ không thoải mái chút nào, chính vì thế hãy tự lực tối đa có thể hoặc cân nhắc lí do vay mượn một cách hợp lý.

10. Tiền không phải là quan trọng nhất

Mặc dù tiền rất quan trọng và không thể thiếu trong cuộc sống nhưng không nên tập trung quá nhiều thời gian vào nó. Đừng để tiền điều khiển mọi quyết định của bạn. Nhiều người sẽ khuyên bạn nên nghĩ về khoản “lợi tức đầu tư”, tuy nhiên chỉ nên tính toán đến tiền với những quyết định tài chính, còn với những quyết định khác liên quan đến cuộc sống, tiền chỉ nên là một trong số những thứ cần cân nhắc.

Lan Tường

Theo Consumerism

Ôn tập English

http://www.tienganhgiaotiep.info/2010/11/lesson1-what-are-you-doing.html


MẸ PHẢI HỌC ĐÂY!  Trang web này luyện nghe là chính!

Mong mỏi thật sự!

Nhật con yêu của mẹ !
Hơn lúc nào hết mẹ mong con mau chòng biết đọc và viết thật rành rọt, rồi thì mẹ con mình cùng vào trang blog này để cùng ôn lại những kỷ niệm vui buồn. Đọc lại trang blog mẹ thấy sao mà mẹ phải xin lỗi ...hơi nhiều. Mẹ hơi buồn một chút, đó là thiếu sót, đó là sai lầm, đó là những bài học kinh nghiệm cần rút ra....
Mẹ đã và đang trải qua nhưng ngày tháng khó quên con ạ! Nhưng mẹ vẫn luôn mang trong lòng tình yêu các con vô hạn.Mẹ sẽ cố gắng để không phải nói lời xin lỗi với các con của mẹ.



"Ta lại trở về đúng với nơi ta đã ra đi"

Mẹ hơi lo lắng

Nhật + Hòa của mẹ !

Dạo này Nhật đang có những thay đổi nho nhỏ không tốt! Mẹ thật sự lo lắng!Hay tại dạo này mẹ hơi lơ là với con chăng? Mẹ xin lỗi con trai của mẹ.  Mẹ sẽ sửa sai con ạ! Mẹ biết , dạo này nhiều sự việc không dược công bằng với con , khi em cũng sai phạm những việc giống như con nhưng cả nhà chỉ la mắng con và trách cứ con. Nhưng từ bây giờ mẹ sẽ sửa sai. Mong các con của mẹ ngoan hơn và tiến bộ hơn.

Mẹ yêu các con ! (10/11/2011)